Starożytny amulet pozwoli wyjaśnić jedną z największych zagadek lingwistyczych Europy?

16 listopada 2022, 11:00

Ponad 2000 lat temu na drzwiach pewnego domostwa na północy Hiszpanii wisiał amulet w kształcie dłoni. W 2021 roku zabytek znaleźli archeolodzy pracujący na górze Irulegi w pobliżu Pampeluny. Specjaliści z Sociedad de Ciencias Aranzadi prowadzą tam wykopaliska przy ruinach średniowiecznego zamku i osady z epoki żelaza. Dłoń zabezpieczono i wysłano do konserwacji. Okazało się, że to nie zwykły amulet, a sensacyjne znalezisko, które może pomóc w rozwiązaniu jednej z największych zagadek lingwistycznych Europy – pochodzenia języka baskijskiego.



Skarb monet z czasów wikingów na wyspie Man

11 października 2024, 07:21

John Crowe i David O'Hare z Isle of Man wybrali się w maju na prywatny teren – oczywiście za zgodą właściciela – z wykrywaczami metali. Podczas spaceru znaleźli skarb składający się z 36 srebrnych monet – całych i we fragmentach – z czasów wikingów. To wspaniałe znalezisko pozwala nam lepiej zrozumieć gospodarkę Isle of Man w czasach wikingów. Na wyspie odkryto już więcej srebrnych monet na kilometr kwadratowy niż w Anglii, Irlandii, Szkocji czy Walii, mówi Allison Fox, kuratorka zbiorów archeologicznych z Manx National Heritage.


Udało się wyleczyć cukrzycę typu I? Rok po zastrzyku 10 z 12 chorych nie musi brać insuliny

25 czerwca 2025, 08:09

Wystarczył jeden zastrzyk z nowego leku bazującego na komórkach macierzystych, by 10 z 12 pacjentów cierpiących na najpoważniejszą odmianę cukrzycy typu 1 mogło odstawić insulinę. Dzisiaj, rok po zastrzyku, wciąż nie muszą jej brać. Pozostałych 2 pacjentów przyjmuje zaś znacznie niższe dawki niż wcześniej.


Masa ciała gwałtownie rośnie po zaprzestaniu przyjmowania leków na odchudzanie

12 stycznia 2026, 16:48

Po przerwaniu przyjmowania leków na odchudzanie ludzie przybierają na wadze nawet 4-krotnie szybciej, niż po zaprzestaniu tradycyjnych metod odchudzania, takich jak dieta. Co więcej, wzrost tempa przybierania na wadze jest prawdopodobnie jeszcze większy w przypadku osób, które stosowały nowsze leki – antagonistów receptora GLP-1 – jak semaglutyd (Ozempic, Wegovy, Rybelsus) i tirzepatyd (Mounjaro).


Białka najlepsze na odchudzanie się

6 września 2006, 09:44

Jedzenie białek wyzwala naturalny hormon utraty wagi, twierdzą brytyjscy naukowcy. Wydzielany w jelitach hormon PYY zmniejsza głód. Rachel L. Batterham i jej zespół z Londyńskiego College'u Uniwersyteckiego uważają, że pokarmy z dużą zawartością białka lepiej niż inne produkty podnoszą jego stężenie.


Przełom w leczeniu cukrzycy?

16 grudnia 2006, 15:16

Nowe badania wykazały, że jedną z głównych przyczyn cukrzycy typu 1. mogą być nieprawidłowości w działaniu nerwów trzustki. Przez wiele lat naukowcy opisywali ten typ cukrzycy jako chorobę autoimmunologiczną, podczas której system odpornościowy atakuje komórki trzustki, uniemożliwiając im produkcję insuliny.


ThinkPady z ferelnymi bateriami

1 marca 2007, 18:27

Lenovo jest kolejną firmą, która ma problemy z bateriami w notebookach. Chińska firma ogłosiła właśnie, że wycofuje je z 205 000 ThinkPadów.


Opalająca się kobieta© Matthew Bowden

Opalenizna najlepiej chroni przed rakiem skóry

16 lipca 2007, 09:35

Opalenizna to najlepszy sposób opierania się przez organizm rakotwórczemu wpływowi promieniowania ultrafioletowego. Tak przynajmniej twierdzą badacze ze związanego z Harvardem Dana Farber Cancer Institute w Bostonie po przeprowadzeniu serii eksperymentów. Podkreślają jednak, że nie oznacza to, że ludzie powinni zrezygnować ze stosowania preparatów ze specjalnymi filtrami ochronnymi albo zacząć się nadmiernie opalać.


Najbardziej zakręcone eksperymenty wszech czasów

2 listopada 2007, 13:01

Pisarz Alex Boese wydał niedawno książkę pt. Słoń na kwasie i inne dziwne eksperymenty. Tytuł mówi sam za siebie, ponieważ zamiarem autora, który porwał się na tytaniczne dzieło przejrzenia roczników specjalistycznych gazet, książek oraz uniwersyteckich archiwów, było sporządzenie listy najbardziej szokujących, zaskakujących, a czasami wręcz okrutnych badań wszech czasów.


Bezwonna depresja

7 stycznia 2008, 17:53

Naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie połączyli depresję ze stępieniem powonienia. To dlatego niektóre kobiety, będąc przygnębione, nieświadomie używają zbyt dużych ilości perfum. Zespół profesora Yehudy Shoenfelda odkrył, że działa tu pewien mechanizm biologiczny, który wpływa na działanie gruczołów węchowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk